Projede uygulanacak kentsel arkeolojik değerlendirme yöntemi ve araştırma teknikleri çok katmanlı tarihi kent merkezlerindeki gerçek (korunmuş ve/veya korunması olası) arkeolojik potansiyelin belirlenmesi, mekansallaştırılması ve karakter bölgeleri üzerinden geliştirilen stratejiler ile kentsel planlama sürecine dahil edilmesine olanak sağlamaktadır. Kentsel arkeolojik değerlendirme konusunda genel bir çerçeve oluşturan Garmy (1995, 3,-8), kentsel süreklilik veya kentsel yaşamın devamlılığı olarak tanımlanabilecek “urban continuum” kavramını temel alarak kentteki bazı önemli anıtsal veya özel alanları vurgulamak yerine kentin bütününde sosyo-mekansal bir gelişme şeması üzerinden değerlendirme yapmaktadır. Bu nedenle, kentin tarihsel gelişimini 3 boyutlu bir yapıda ayrışan değil içi içe geçmiş katmanlar olarak değerlendirme şansı bulunmaktadır. 

Bu bağlamda, Garmy (1995, 3-8) tarafından basit bir denklem ile tanımlanan süreç, etaplar halinde yürütülecek araştırma projesine omurga oluşturacak şekilde yorumlanacaktır. Korunmuş kentsel arkeolojik potansiyelin tanımlanması için öngörülen basit formül kısaca “Pr= (Pi-D)q” olarak tanımlanmaktadır. Bu formülde;

    Pr: Korunmuş / korunması olası Gerçek (real) kentsel arkeolojik potansiyeli tanımlamaktadır. 
  Pi: Teorik olarak kentin tarihsel gelişimi sırasındaki yerleşim alanı ve kentsel etkisi ile şekillendirdiği yayılım alanını, başka bir ifade ile İdeal kentsel arkeolojik potansiyeli simgelemektedir. 
  D: arkeolojik katmanlar üzerinde farklı dönemlerde yeniden kullanım, doğal felaket veya kentsel gelişme sonrasında oluşmuş Tahribatı (destruction) simgelemektedir. 
    q: kısaca arkeolojik katmanları kalitesi (q) olarak tanımlanan değişken ise, topoğrafik oluşum, toprak yapısı, arkeolojik dolgunun yayılım alanı ve derinliği gibi etkenler ile belirlenmektedir.


















Denklem içerisindeki değişkenler dikkate alındığında, öngörülen yöntemin matematiksel bir değerlendirme süreci olmadığı, aksine farklı değişkenlerin mekansal ilişkisi ile bir yöntem çerçevesinin oluşturulmaya çalışıldığı görülmektedir (Şekil-1). Bu noktada, kentsel planlama çalışma alanı içerisinden bakıldığında, kentsel koruma planlaması çalışmaları ve tanımlanmış arkeolojik sit alanı sınırları yukarıdaki basit denklem dışında bir koruma etkeni olarak değerlendirilebilmektedir. Bu nedenle proje kapsamında oluşturulan araştırma yöntemi örnek alan tartışması özelinde kentsel koruma çalışmaları ve sit alanı kararları ile desteklenecektir. Bu bağlamda, Tarsus tarihi kent merkezindeki korunmuş / gerçek kentsel arkeolojik potansiyelin belirlenmesi ve planlama sürecine dahil edilebilmesine yönelik uygulanacak araştırma süreci, gerekli olan araştırma olanakları dikkate alınarak iş paketleri olarak tanımlanmıştır. 

Kaynakça: Garmy, P., Urban Archaeology in France, Committee on Cultural Heritage, European Plan for Archaeology, Group of Specialist on Urban Archaeology, (1995).
yontem_files/proje.flv

Anasayfa        Amaç        Kapsam        Yöntem        Özgün Değer        Uygulama        Proje Ekibi        Kentsel Arkeoloji         Tarsus        İletişim